Sual: Kelime-i
tevhidin manası nedir?
CEVAP
Müslüman olan bir kimseye, ilk önce (La ilahe illallah,
Muhammedün resulullah) kelimesinin manasını bilmek ve inanmak
farzdır. Bu kelimeye Kelime-i tevhid denir. Kısaca manası,
(Allah’tan başka ilah yoktur. Muhammed aleyhisselam da Onun
Resulüdür) demektir.
Kelime-i tevhidin manasını, Ehl-i sünnet âlimleri şöyle açıklıyor:
İnsanlar yok idi. Sonradan yaratıldı. İnsanların bir yaratanı
vardır. Her varlığı, O yaratmıştır. Bu yaratan birdir. Ortağı,
benzeri yoktur. Bir ikincisi yoktur. O, hep var idi. Varlığının
başlangıcı yoktur. Hep vardır. Varlığının sonu olmaz. Yok olmaz.
Onun hep var olması gerekir. O, yok olamaz. Varlığı kendindendir.
Hiçbir sebebe ihtiyacı yoktur. Her şeyi var eden, her varı her an
varlıkta durduran Odur. O, madde değildir. Hiçbir maddede bulunmaz.
Şekli yoktur. Ölçülmez. Nasıldır diye sorulmaz. O deyince, akla
hayale gelen her şey, O değildir. O, bunlara benzemez. Bunlar hep
Onun mahluklarıdır. O, mahlukları gibi değildir. Akla, vehme, hayale
gelen her şeyi, O yaratmaktadır. Yukarıda, aşağıda, yanda değildir.
Yeri yoktur. Her varlık, Arşın altındadır. Arş ise, Onun kudreti,
kuvveti altındadır. O, Arşın üstündedir. Fakat bu, Arş Onu taşıyor
demek değildir. Arş, Onun lutfu ve kudreti ile vardır. O, ezelde,
sonsuz öncelerde nasıl ise, şimdi hep öyledir. Arşı yaratmadan önce
nasıl idi ise, ebedi sonsuz geleceklerde de, hep öyledir. Onda
değişiklik olmaz. Onun sıfatları vardır. Sıfat-ı sübutiyyesi
sekizdir. Hayat, ilm, sem, basar, kudret, irade, kelam, tekvin. Bu
sıfatlarında da, hiç değişiklik olmaz. Değişiklik olmak kusurdur.
Onda kusur, noksanlık yoktur. Hiçbir mahlukuna benzemez ise de,
dünyada, Onu kendisinin bildirdiği kadar bilmek ve ahirette görmek
olur. Burada nasıl olduğu anlaşılamadan bilinir. Orada da,
anlaşılamadan görülecektir.
Allahü teâlâ, kullarına, peygamberler gönderdi. Bu büyük insanlar
vasıtası ile kullarına, saadete ve felakete sebep olan işleri
bildirdi. Peygamberlerin en yükseği, son Peygamberi olan Muhammed
aleyhisselamdır. Yeryüzündeki dinli dinsiz herkese, her yere,
her millete Peygamber olarak gönderilmiştir. Bütün insanların,
meleklerin ve cinnin Peygamberidir. Dünyanın her yerinde, herkesin,
o yüce Peygambere tâbi olması, uyması gerekir. (Kimya-i Saadet)
Kelime-i tevhidin fazileti
Müslümanın her fırsatta söylediği Kelime-i tevhidin fazileti
çoktur. Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki:
(La ilahe illallah diyen bela ve sıkıntılardan kurtulur.)
[Bezzar]
(La ilahe illallahı çok söyleyerek imanınızı tazeleyin!)
[Taberani]
(Amellerin kıymetlisi La ilahe illallah demektir.)
[Hakim]
(Zikrin [Allah’ı anmanın] en faziletlisi La ilahe
illallah demektir.) [Nesai]
(La ilahe illallah demek 99 belayı önler. Bunun en aşağısı
sıkıntıdır.) [Deylemi]
(Benim ve diğer peygamberlerin dediği en üstün şey, La ilahe
illallah sözüdür.) [Tirmizi]
(La ilahe illallah diyenin günahları silinir, yerine o kadar
sevap yazılır.) [E.Ya’la]
(La ilahe illallah Cennetin anahtarıdır.) [İ.Ahmed]
(La ilahe illallah diyen, sözünde sadık ise, bütün günahları
affedilir.) [İ.Gazali]
(Ölüm halindekilere La ilahe illallah söylemesini telkin
edin, onları Cennetle de müjdeleyin. Şeytanın insana en yakın olduğu
an bu vakittir.) [Ebu Nuaym]
(Ağır hastayı, La ilahe illallah demeye zorlamayın, sadece
telkinde bulunun.) [Dare Kutni]
(Son sözü La ilahe illallah olanın, ruhu kolay çıkar ve o söz
kıyamette ona nur olur.) [Hakim]
(Ahiret, dünyaya tercih edilince, La ilahe illallah sözü,
Allah’ın gazabından korur. Dünya kârını, ahirete tercih eden, La
ilahe illallah dediği zaman, Allahü teâlâ, "Yalan söylüyorsun,
sözünde sadık değilsin" buyurur.) [Beyheki]
(La ilahe illallah diyene, işlediği günahlardan dolayı kâfir
demeyiniz! Buna kâfir diyenin kendisi kâfir olur.) [Buhari]
(Günde yüz defa La ilahe illallah diyenin yüzü kıyamette ayın
14 ü gibi parlar.) [Taberani]
[Yüzüncüyü söylerken "Muhammedün resulullah" ilave etmek iyi olur.
Tecvide göre okununca "Muhammedür-resulullah" denir.]
(Haramlardan kaçarak, ihlâsla, "la ilahe illallah" diyen
Cennete girer.) [Hatib, Taberani]
(İhlâsla La ilahe illallah diyen Cennete girer. İhlâs,
söyleyeni haramlardan alıkoymasıdır.) [Taberani]
İhlâs, kalbde Allah sevgisinden başka şeye yer bırakmamak, başka
şeyleri temizlemek demektir.
Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Allahü teâlânın birliğine iman edip, şirk koşmadan ve ihlâsla
namazını kılıp, zekatını verenden Allah razı olur.) [İbni Mace]
(İhlâsla amel edin! Allahü teâlâ ancak ihlâsla yapılan ameli kabul
eder.) [Dare Kutni]
(İbadetleri ihlâs ile yap! İhlâs ile yapılan az amel, kıyamette
sana yetişir.) (Ebu Nuaym]
(İbadetlerini ihlâs ile yapanlara müjdeler olsun! Bunlar hidayet
yıldızlarıdır. Fitnelerin karanlıklarını yok ederler.) [Ebu
Nuaym]
(Kırk gün ihlâsla ibadet edenin, kalbinden diline hikmet pınarı
akar.) [Ebuşşeyh]
Tevhid ve iman
Sual: Tevhid yani Allah’tan başka ilah yoktur diye inanmak
hakkında bilgi verir misiniz?
CEVAP
İmam-ı Gazali hazretleri buyuruyor ki:
Tevhid, taze ceviz gibidir. Cevizin iki kabuğunu ve içini herkes
bilir. Özünün özü de, yağıdır. Münafıklar, yalnız dil ile (La
ilahe illallah) der, kalb ile inanmaz. Bu 1. derecedir.
2. derece: Kelime-i tevhidin manasına, kalbin inanmasıdır. Bu
inanış, ya başkasından görerek, işiterek olur ki, bizim gibi
cahillerin inanışı böyledir. Yahut delil ile, aklın ispat etmesi ile
inanır. Din âlimlerinin, kelam ilmi üstatlarının inanması böyledir.
3. derece: Bir yaratanın, her şeyi yarattığını görmek, her işin,
tek bir fail tarafından yapıldığını, başka kimsenin, hiçbir şey
yapmadığını anlamaktır. Bu anlayış için, kalbde bir nurun parlaması
gerekir. Böyle hasıl olan iman, cahillerin ve kelam âlimlerinin
imanına benzemez. Mesela, bir ev sahibinin, evde bulunmasına inanmak
üç türlü olur:
a- Birisinden işiterek inanmaktır. Taklit ile olan iman,
bunun gibidir.
b- Ev sahibinin, her gün kullandığı bineğini, elbise ve
ayakkabılarını evde gördüğü için inanmaktır. Bu da kelam âlimlerinin
imanına örnektir.
c- Ev sahibini evde görerek inanmaktır. Bu, ariflerin
tevhidine örnektir. Böyle tevhid, her ne kadar yüksek derece ise de,
bunun sahibi, mahlukları görmekte ve bunların Halık [yaratıcı]
tarafından yaratıldığını bilmektedir. Mahlukları gördüğü için,
tevhid tam olamaz.
4. derece: Bir var görür, birden başka bir şey görmez.
Tasavvufta bu hâle, Tevhidde fena derler.
Bu dört dereceden;
Birincisi: Münafıkların tevhidi olup, cevizin dış kabuğuna
benzer. Cevizin dış kabuğu, acıdır. Dış yüzü güzel, yeşil ise de, iç
yüzü çirkindir ve yakılınca bol duman yaparak ateşi söndürür ve
birkaç gün cevizi korumaktan başka, bir işe yaramaz. Münafığın
tevhidi de, münafık olduğu bilinmediği için, halk onu Müslüman
zanneder.
İkincisi: Cahillerin ve kelam âlimlerinin tevhidi, cevizin tahta
kabuğu gibidir. Bu tahta kabuk, cevizi birkaç zaman korumaktan başka
işe yaramadığı gibi, bu derecedeki tevhid de, yalnız insanı Cehennem
ateşinden korumaya yarar.
Üçüncüsü: Cevizin özü gibidir. Yenilecek, yararlanacak kısımdır.
Dördüncüsü: Cevizin özü yenilip hücrelerine kadar sindirilmiş
hâlidir.
|
